Kaygı ve Sınav Kaygısı Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Kaygı Nedir ?

Kaygı, kişinin bir uyarana karşı verdiği bedensel, duygusal ve zihinsel bir tepkidir.  Bizler doğduğumuz günden itibaren öğrenme sürecine gireriz, duygusal olarak, zihinsel olarak deneyimler yaşar ve akıl düzeyimizi, potansiyelimizi kullanmaya çalışırız fakat bu süreçte bazen yaşadığımız olaylar nedeni ile kendi potansiyelimizi tamamen ortaya çıkaramayız veya farkındalığımız yoktur. Bu duruma neden olan en önemli etken aslında yüksek kaygıdır. Tamamen zihinsel süreç olan bu kaygı durumu kişide duygusal ve davranışsal engeller oluşturur ve kişinin eyleme geçmesine izin vermez.

  • O zaman hiç kaygılı olmamamız mı gerekir ?

Tabiki hayır !! , kaygılı olabiliriz, bazen harekete geçmek ve motivasyon için bu doğal ve gerekli olabilir fakat kaygı aşırı seviyede ise işte o zaman tehlike çanları çalmaya başlamış demektir ve kişinin önünde kocaman bir engeldir. Kişinin enerjisini çeker. Bunu aşabilir miyiz ? tabiki aşabiliriz. Bunun nedenleri arasında farkındalık (bakış açısı) eksikliği, zihinsel kodlar (çarpıtmalar), özgüven veya kendine güven sorunu, inanç kalıpları..vb birçok neden sayabiliriz. Ana nedeni ise “Mükemmelliyetçilik” duygusudur. Kısaca zihinsel kodlar veya kalıpları değiştirebilirsek, kaygı düzeyimizde o oranda azalır.

Kaygı her zaman var olan bir duygudur sadece kişinin gerekli yer ve zamanlarda gerekli yöntemlerle kaygı duygusunu kontrol altına alması gerekir. Örneğin, olumlu düşünce tekniği, bakış açısı tekniği (yeniden çerçeveleme), çift sütun tekniği, zihinsel canladırma..vb

SINAV KAYGISI:

Sınav Nedir ?

Sınav, öğrencinin başarısını değil, bilgi düzeyini ölçmeyi sağlayan metot’tur. Sınav sistemi başarı ölçmeye yarayan bir yöntem haline gelmemeli çünkü başarı sınav ile değil öğrencinin potansiyeli ve her geçen zaman potansiyelini ne kadar arttırdığına bağlıdır.  Örneğin; sınavdan 60 puan alan öğrenci ile 80 puan alan öğrenci arasında başarı bakımından hiçbir fark yokken, sadece düşük not alan öğrenci bilgi eksikliği veya öğrenememe durumu ile karşı karşıyadır bunun da sebebi öğrenme şeklinin keşfedilememesi ile alakalıdır. Başarı, öğrencinin potansiyeli ile alakalı bir süreçtir.

Sınav Kaygısı nedir ?

Sınav öncesinde öğrenilmiş bilginin, sınav esnasında kullanılmasına engel olan ve başarı düşüklüğüne yol açan yüksek kaygı ve endişedir. Başka bir deyişle, öğrencinin sınava gerçekdışı anlamlar yüklemesi sonucu kendinde oluşturduğu panik ve endişe duygusudur da diyebiliriz.

Endişe, performansa dayalı bir süreçtir, eğer sınav süreci ile ilgili olumsuz inanç ve düşünceler var ise performans üzerinde doğrudan etkili olur, endişe duygusunu körükler ve endişe artar. Endişenin artması fizyolojik olarak ta kişinin bedeninde etki bırakır. Örneğin Baş ağrısı, Mide ağrısı..vb. Kısaca kişinin bedeni ve enerjisel dengesinin bozulmasına yol açar.

Sınav kaygısının yol açtığı en sık görülen belirtileri:

  • Panik
  • Yüksek Heyecan
  • Unutkanlık
  • Gerginlik (Stress)
  • Korku

bunlardır. Bu belirtiler psikolojik olmak ile birlikte yukarıda belirttiğim gibi fizyolojik etkilere de sebep olurlar, dolayısı ile kişinin performansı ve enerjisi düşer. Peki kaygıdan kurtulabilir miyiz ? Evet.

Sınav Kaygısı ile Başa Çıkmanın Yolları Nelerdir ?

Genelde bu endişe çok çalışıyorum diyen öğrencilerde daha fazla boyuttadır çünkü çok çalışmak değil verimli çalışma yöntemine başvurursak, yapabildiğimizi, daha rahat öğrenebildiğimizi fark ederiz ve endişemiz azalır. Verimli çalışma yöntemi ile aslında öğrenicinin öğrenme şeklini de saptarız. Öğrencinin potansiyeli, öğrenme şekli ile doğru orantılıdır.

Peki Sınav Kaygısı ile nasıl başa çıkabiliriz ? Yolları nelerdir?

  1. Motivasyonu bozacak şeylerden kaçınma ve ailenin çocuğun motivasyonunu yükseltecek durumlar oluşturması,
  2. Öğrencinin, etkili ders çalışma yöntemlerini ve öğrenme şekillerini saptama ve keşfetmesini sağlama,
  3. Sınav anında veya sınav öncesi “Zihinde Canlandırma” yöntemini kullanarak, öğrencinin zihninde yapabilirim, başarabilirim inancını oluşturması,
  4. Yeniden çerçeveleme” yöntemini kullanarak, anlam yüklediği sınava karşı öğrencinin kendini motive etmesini sağlama,
  5. Nefes ve gevşeme egzersizlerinden yararlanma,
  6. Test çözme tekniklerini öğrenme

Yukarıdakiler gibi birçok yolu vardır kaygı düzeyini düşürmenin.

Unutmayın kaygı arttıkça başarı azalır !

Peki Sınav Kaygısı neden olur? Kaygıya neler sebep olur ?

Sınav Kaygısı birçok sebepten dolayı oluşabilir. Bunlardan bazılarını aşağıda bulabilirsiniz;

  1. Etkili çalışmama veya keşfedilmeyen öğrenme şekli,
  2. İnanç eksikliği,
  3. Test çözme tekniklerini uygulayamama,
  4. Mükemmelliyetçi yaklaşım
  5. Sınava, gerçek dışı anlam kazandırma
  6. Yüksek hedefler belirleme

Sonuç olarak, kaygının temelinde yatan en büyük etken “mükemmeliyetçilik” olma çabasıdır. Bu çaba, baskı, sabırsızlık, inanç eksikliği durumlarına sebep olarak kaygıyı arttırır o yüzden mükemmeliyetçilik yaklaşımını hayatınızdan kaldırın ve çocuklarınıza da hata yapma hakları olduğunu, sınavların öncelikle başarı ölçer değil sadece bilgi ölçer ve dünyanın sonu olmadığını bilmelerini ve algılamalarını sağlayın.